Menu Content/Inhalt
Scenariusz godziny wychowawczej. Poznajemy prawa człowieka. PDF Drukuj
Wpisał: Teresa Noga   
11.01.2009.

Temat: Poznajemy prawa człowieka.

 

 Temat jest przewidziany do realizacji na dwóch godzinach lekcyjnych.

 

1. Wprowadzenie – nauczyciel podaje informacje na temat genezy praw człowieka.


Koncepcja praw człowieka narodziła się w XVIII wieku na gruncie walki mieszczaństwa z monarchią feudalną. Narodziło się wówczas przekonanie, że każdej jednostce ludzkiej przysługują określone wolności i prawa z tytułu człowieczeństwa. Koncepcja praw człowieka wynika z pojęcia godności osobistej, z której wywodzą się takie wartości, jak wolność i równość.


Dynamiczny rozwój koncepcji praw człowieka nastąpił po II wojnie światowej, kiedy uznano ich respektowanie jako sprawę dotyczącą całej społeczności międzynarodowej. Promocji praw człowieka służyła Deklaracja Praw Człowieka uchwalona w Paryżu 10.12.1948 r. przez Zgromadzenie ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Deklaracja Praw Człowieka, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, formalnie nie miała charakteru prawnie wiążącego, ale wywarła znaczny wpływ na ustawodawstwo wielu państw i rozwój międzynarodowej ochrony praw człowieka. Deklaracja Praw Człowieka składa się ze wstępu (preambuły) i 30 artykułów, które określają prawa jednostki w dziedzinie cywilnej, politycznej, gospodarczej, społecznej i kulturalnej, m.in. prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, do swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania, do pracy, nauki, wolności wyznania, wolności słowa i stowarzyszania się. Charakter prawnie wiążący nadały zasadom DPCz Pakty Praw Człowieka z 1966 r.

 

Pakty Praw Człowieka to umowy międzynarodowe uchwalone 16.12.1966 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Obejmują: Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych (53 artykuły) oraz Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (31 artykułów). Pakty Praw Człowieka są rozwinięciem Deklaracji Praw Człowieka. Pierwszy Pakt proklamuje m.in.: prawo każdego człowieka do życia, wolności, bezpieczeństwa, wysłuchania przez niezawisły sąd, gwarantuje wolność myśli, sumienia i religii, przekonań, prawo do zgromadzeń, zrzeszania się, zakazuje niewolnictwa. Postanowienia jego są bezwzględnie obowiązujące i strony są zobowiązane do natychmiastowego stosowania. Drugi Pakt zawiera m.in.: postanowienia dotyczące prawa do pracy, ubezpieczeń społecznych, ochrony zdrowia i do nauki. Postanowienia jego mogą być wprowadzane w życie stopniowo. Polska ratyfikowała Pakty Praw Człowieka w 1977 r., lecz ich postanowienia często nie były później przestrzegane.

 

Należy wspomnieć również o Deklaracji Praw Dziecka. Jest to zbiór postulatów, dotyczących zapewnienia dzieciom właściwych warunków życia i rozwoju, uchwalony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 20.11.1959 r. Obejmuje 10 zasad, które m.in. głoszą: równość praw dzieci, prawo do warunków zapewniających prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny, prawo do bezpłatnego wykształcenia (przynajmniej elementarnego), ochronę przed dyskryminacją rasowa lub religijną. Zasady Deklaracji Praw Dziecka zostały rozwinięte i uzyskały moc prawnie wiążącą w Konwencji Praw Dziecka.

 

Po przekazaniu uczniom informacji na temat genezy praw człowieka nauczyciel rozdaje uczniom wydrukowane informacje na ten temat (załącznik 1).

 

2. Następnie nauczyciel poleca uczniom, by wyszukali w Internecie strony zawierające informacje dotyczące praw człowieka. Informacje te potrzebne im będą do wykonania zadania polegającego na streszczeniu artykułów praw człowieka. (Zostanie ono wykonane przy pomocy nauczyciela.)

 

Nauczyciel podaje adresy stron internetowych (załącznik 2):

 

a)  Powszechna Deklaracja Praw Człowieka

http://pl.wikisource.org/wiki/Powszechna_Deklaracja_Praw_Człowieka

http://pl.wikipedia.org/wiki/Powszechna_Deklaracja_Praw_Człowieka

 

b)     Pakty Praw Człowieka

http://www.unic.un.org.pl/prawa_czlowieka/index.php

http://www.unic.un.org.pl/prawa_czlowieka/pcz_kategorie.php

 

c)    Konwencja Praw Dziecka

http://biurose.sejm.gov.pl/teksty/i-684.htm

 

3. Po wykonaniu zadania uczniowie przedstawiają wykonane przez siebie streszczenia. Nauczyciel wybiera jednego ucznia, żeby zapisywał na tablicy podawane przez uczniów streszczenia poszczególnych artykułów Deklaracji Praw Człowieka.

 

Przykładowe streszczenia artykułów:

Art. 1. Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i praw.

Art. 2. Każdy człowiek posiada wszystkie prawa bez względu na jakiekolwiek różnice (rasy, płci, języka itp.).

Art. 3. Każdy człowiek ma prawo do życia i do bezpieczeństwa własnej osoby.

Art. 4, 5. Nikogo nie wolno czynić niewolnikiem, torturować i traktować w sposób okrutny.

Art. 6, 7. Wszyscy ludzie są równi wobec prawa i mają prawo do uznania osobowości i ochrony prawnej.

Art. 8, 10, 11. Każdy człowiek ma prawo być uznanym za niewinnego, dopóki nie udowodni mu się winy, być wysłuchanym sprawiedliwie i publicznie przez niezależny i bezstronny sąd czy też odwołać się do kompetentnych sądów.

Art. 9. Nikogo nie wolno samodzielnie aresztować, zatrzymać lub wygnać z kraju.

Art. 12. Nie wolno ingerować w życie prywatne, rodzinne, w korespondencję, nie wolno uwłaczać honorowi lub dobremu imieniu.

Art. 13, 14, 15. Każdy człowiek ma prawo do swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania, do ubiegania się o azyl i do posiadania obywatelstwa.

Art. 16. Każdy człowiek ma prawo po osiągnięciu pełnoletniości do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny.

Art. 17. Każdy człowiek ma prawo do posiadania własności.

Art. 18, 19. Każdy człowiek ma prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania.

Art. 20, 21. Każdy człowiek ma prawo do spokojnego zgromadzenia i stowarzyszania się oraz do uczestniczenia w rządzeniu swym krajem.

Art. 22, 23, 24, 25, 26, 27. Każdy człowiek ma prawo do pracy, ubezpieczeń społecznych, urlopu i wypoczynku, do stopy życiowej zapewniającej zdrowie i dobrobyt jego i jego rodziny, do nauki i do swobodnego uczestnictwa w życiu kulturalnym.

Art. 29. Każdy człowiek ma obowiązki wobec społeczeństwa i nie może korzystać z praw w sposób sprzeczny z zasadami ONZ.

Art. 28, 30. Prawa muszą być respektowane i nie wolno ich zmieniać.

4. Praca w grupach 3-4 osobowych.

Nauczyciel proponuje uczniom, żeby wyobrazili sobie, że każda grupa znajduje się na bezludnej wyspie. Żeby można było na niej w zgodzie funkcjonować, należy opracować prawa na tej wyspie obowiązujące.

Nauczyciel rozdaje uczniom kartki formatu A4 z wydrukowanymi na nich palmami. Zadanie, jakie uczniowie otrzymują teraz do wykonania, polega na rozmieszczeniu poszczególnych praw na rysunkach drzew.

Nauczyciel może zaproponować, żeby prawa najważniejsze umieścić przy korzeniach. Przechodząc ku górze drzewa uczniowie mogą umieszczać kolejno na pniu prawa, które według nich są mniej istotne, a najmniej według nich ważne umieścić w liściach drzewa.

 

Przykład rozmieszczenia praw:

prawo do ubiegania się o azyl (w liściach)

                        prawo do swobodnego poruszania się

                        zakaz tortur

                        prawo do nauki

prawo do posiadania własności

                        wolność myśli

                        prawo do życia (przy korzeniach)

 

5. Cześć podsumowująca – prezentacja i omówienie katalogów praw opracowanych przez uczniów poszczególnych grup. Uczniowie przedstawiają, które prawa uznały za podstawowe, niezbędne, a które za mniej ważne, uzasadniając swój wybór.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Założenia i treści programowe.

Zasadniczym celem lekcji jest zapoznanie się uczniów z podstawowym katalogiem praw człowieka. W związku z tym w trakcie zajęć odnajdą oni odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jaka jest geneza praw człowieka?

2. W jakich dokumentach są one zapisane?

3. Jak można sklasyfikować prawa człowieka?

4. Jakie prawa maja dzieci?

Wiadomo, że prawa człowieka są nam przyrodzone oraz niezbywalne, i to uczniowie powinni zrozumieć podczas lekcji.

 

 

W trakcie zajęć uczniowie powinni kształtować i rozwijać umiejętności:

pracy z podręcznikiem

pracy w grupie

logicznego myślenia

 

Metody pracy:

wyszukiwanie informacji w Internecie

praca w grupie

rozmowa nauczająca

 

 

Uczeń:

- wie, jakie prawa ma każdy człowiek

- wymienia kilka podstawowych praw człowieka

- współpracuje w grupie

- zachowuje się zgodnie z obowiązującymi normami

- bierze odpowiedzialność za wyniki pracy grupy

- rozumie, co oznacza niezbywalność praw człowieka

- umie wskazać dokumenty, w których są zawarte prawa człowieka

- wyszukuje informacje

- wie, że są to prawa, których nikt nie może nas pozbawić

- rozumie, że musi szanować prawa innych ludzi.

 
« poprzedni artykuł

Sondy